การตรวจเลือด PSA (Prostate-Specific Antigen)
วิธีการคัดกรองมะเร็งต่อมลูกหมากเบื้องต้นที่มีประสิทธิภาพสูงสุด สะดวก รวดเร็ว ด้วยการเจาะเลือดหาค่าโปรตีนบ่งชี้สารก่อมะเร็ง
การตรวจ PSA คืออะไร?
PSA (Prostate-Specific Antigen) คือ โปรตีนชนิดหนึ่งที่ผลิตขึ้นจากเซลล์ของต่อมลูกหมาก โดยปกติจะพบค่านี้ในเลือดปริมาณน้อย แต่หากต่อมลูกหมากมีความผิดปกติ เช่น ต่อมลูกหมากโต (BPH) มีการอักเสบติดเชื้อ หรือเป็นมะเร็งต่อมลูกหมาก เซลล์ต่อมลูกหมากจะปล่อยสาร PSA เข้าสู่กระแสเลือดมากขึ้นอย่างผิดปกติ ทำให้การตรวจเลือด PSA เป็นตัวชี้วัดสำคัญในการคัดกรองมะเร็งต่อมลูกหมากระยะเริ่มต้น
การเตรียมตัวก่อนตรวจเลือด PSA
งดมีเพศสัมพันธ์ การหลั่งน้ำอสุจิ หรือการช่วยตัวเองอย่างน้อย 48 ชั่วโมงก่อนตรวจ เนื่องจากอาจทำให้ระดับ PSA สูงขึ้นชั่วคราว
งดกิจกรรมขับขี่จักรยาน การขี่มอเตอร์ไซค์ หรือการออกกำลังกายที่กระแทกบริเวณขาหนีบ 48 ชั่วโมงก่อนเจาะเลือด
แจ้งแพทย์หากมีการตรวจทวารหนัก (DRE) หรือการส่องกล้องในระบบทางเดินปัสสาวะในช่วง 1-2 สัปดาห์ที่ผ่านมา
การแปลผลค่า PSA (Reference Range)
ค่าปกติทั่วไป: น้อยกว่า 4.0 ng/mL
ค่าช่วงก้ำกึ่ง (Gray Zone): 4.0 - 10.0 ng/mL (มีโอกาสเสี่ยงเป็นมะเร็งต่อมลูกหมาก 25% หรืออาจเกิดจากต่อมลูกหมากโต/อักเสบ)
ค่าสูงผิดปกติ: มากกว่า 10.0 ng/mL ขึ้นไป (ควรตรวจวินิจฉัยเชิงลึกเพิ่มเติม เช่น Prostate MRI หรือตรวจชิ้นเนื้อ)
Related Topics
แหล่งข้อมูลอ้างอิงทางการแพทย์
- American Urological Association (AUA) Guidelines on Prostate Cancer Early Detection.
- European Association of Urology (EAU) Guidelines on Prostate Cancer Screening.
- National Comprehensive Cancer Network (NCCN) Guidelines for Prostate Cancer Early Detection.